Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

Dialog niderlandzkiego humanisty Justusa Lipsjusza (1547-1606) De constantia libri duo (Antwerpia 1584) – przetłumaczony na język polski przez Janusza Piotrowicza i wydany w Wilnie 1600 roku pt. O stałości księgi dwoje – należy do najwcześniejszych w I Rzeczypospolitej i niewątpliwie udanych tłumaczeń Lipsjuszowej filozoficznej prozy retorycznej. Dotyka tematyki moralnej w jej powiązaniu z zagadnieniami politycznymi, społecznymi i religijnymi. W ogrodowej samotni toczy się rozmowa o wolności jednostki ludzkiej, jej stosunku do sił przeznaczenia, miejscu człowieka w społeczeństwie i świecie (problem stoickiego „kosmopolityzmu”), o jego zadaniach wobec innych i siebie samego, o możliwości poznania własnej natury i natury Boga oraz praw rządzących wszechświatem. Utwór O stałości był i wciąż jest ważny dla całej humanistyki jako doskonały materiał do poznania dziejów kształtowania się neostoickiego systemu wartości w myśli europejskiej. Odsłania też jeden z fundamentalnych problemów etycznych, rozwijanych w prozie i poezji kolejnych stuleci, a zamknięty w pytaniach: jak żyć godnie i autentycznie w obliczu dziejowych oraz naturalnych katastrof; jak żyć w harmonii z samym sobą i z naturą, by osiągnąć szczęśliwość.

„Biblioteka Pisarzy Staropolskich” prezentuje nowocześnie opracowane edycje ważnych dzieł literatury dawnej. Tomy z tej serii, łączące cechy wydania krytycznego i popularnego, przeznaczone są zarówno dla historyków literatury, jak studentów, uczniów oraz wszystkich, których interesuje przeszłość naszej kultury.