Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

Makryna Mieczysławska, rzekoma przełożona mińskiego zakonu bazylianek, uciekając przed rosyjskimi prześladowaniami za opór wobec prawosławia i wierność Kościołowi katolickiemu, przybyła do Paryża we wrześniu 1845 roku. W stolicy Francji zdobyła serca członków polskiej emigracji. O jej historii rozpisywano się w licznych czasopismach europejskich, a sama Mieczysławska wyruszyła wkrótce do Rzymu z księdzem Aleksandrem Jełowickim, by tam papieżowi Grzegorzowi XVI przekazać informacje o cierpieniach unitów i narodu polskiego. Zeznania Mieczysławskiej ukazały się m.in. w tłumaczeniach na język francuski, niemiecki, angielski i włoski. Członkowie polskiej emigracji postrzegali zakonnicę jako wcielenie cierpiącej Polski, bezlitośnie okaleczonej włócznią rosyjskiego legionisty. Oddziaływanie Mieczysławskiej na polskich poetów romantycznych było ogromne. Autor niniejszej książki podważa ten sugestywny obraz, odsłaniając mechanizmy XIX‑wiecznej mistyfikacji.