CENZURA WOBEC PROZY "NOWOCZESNEJ". 1956?1965

Miejsce wydania: Warszawa
Rok wydania: 2016
Oprawa: twarda
Liczba stron: 262
ISBN: 978-83-65573-40-7
Cena: 32,00

Tematem tej książki jest zderzenie reguł rządzących cenzorską wizją literatury i tych, które leżały u podstaw literatury ?nowoczesnej?. Interesuje mnie przede wszystkim ta płaszczyzna zderzenia między cenzurą i literacką ?nowoczesnością?, na której poetyka przecina się z polityką, a więc m.in. formy literackie, które rozwijały się pod wpływem samego istnienia cenzury (proza paraboliczna, pozwalająca łączyć znaczenia ?uniwersalne? z aktualnymi treściami społeczno-politycznymi) i kwestie języka ezopowego. Przedmiotem zainteresowania jest tu nie tylko wpływ cenzury na kształt tekstu i jego funkcjonowanie w obiegu społecznym, ale także jej założenia estetyczno-światopoglądowe: cenzorskie uzasadnienia decyzji, konfrontacje ideologiczne i estetyczne z ocenianymi tekstami. Staram się uchwycić również proces, obejmujący poszerzanie tolerancji w stosunku do literatury ideowo obcej lub obojętnej, przy jednoczesnym stopniowym rozmywaniu się wyjściowych założeń ideowych, społeczno-politycznych i wychowawczych urzędu cenzury. Przyjmuję taki punkt widzenia, z którego można próbować zrozumieć zjawisko cenzury w jego specyfice i uwarunkowaniach historycznych, ideologicznych i pragmatycznych, by odtworzyć skomplikowany układ sił i napięć w ówczesnym życiu kulturalnym. (z Wprowadzenia)

Cenzura wobec prozy ?nowoczesnej?. 1956?1965 stanowi rodzaj problemowej monografii cenzorskiej recepcji prozy w badanym okresie. Analiza cenzorskich strategii odbiorczych prowadzona jest w niej z ?wewnętrznego? punktu widzenia, co prowadzi do naukowo owocnych rezultatów. Autora interesuje nie tyle wpływ cenzury na ostateczny kształt tekstu i jego funkcjonowanie w obiegu społecznym, ile cenzorskie założenia estetyczno- światopoglądowe oraz konfrontacje ideologiczno-estetyczne z autorami, prowadzące do takich a nie innych decyzji urzędników GUKPPiW. [?] Szerokie spectrum przytaczanych i omawianych materiałów pozwala na wielostronny ogląd badanego problemu. [?] Na podkreślenie bezwzględnie zasługuje fakt, że Kajetan Mojsak dokonuje także twórczej konceptualizacji badanej problematyki, co w konsekwencji prowadzi do stworzenia przez niego samodzielnej i oryginalnej typologii cenzorskich strategii? [?] Książka Kajetana Mojsaka została zrealizowana na wysokim poziomie profesjonalnego warsztatu, o czym świadczą: jakość i kompletność kwerendy, rzetelność i wnikliwość w podejściu do materiałów cenzorskich, filologiczna staranność oraz umiejętność osadzenia badanego problemu w szerokim kontekście polityczno-kulturowym. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż recenzowana pozycja ma interdyscyplinarny charakter i sytuuje się na pograniczu wielu dziedzin, przez co może być cenną i wartościową lekturą nie tylko dla literaturoznawców, ale i dla historyków oraz socjologów. (dr hab. Joanna Hobot-Marcinek)

 

 

« wstecz